Produkcja rur z tworzyw sztucznych

2006-11-29

Podział na europejskim rynku rur z tworzyw jest następujący: rury kanalizacyjne stanowią blisko połowę wszystkich produkowanych rur, 21% to rury do transportu wody konsumpcyjnej, kolejne miejsce zajmują rury telekomunikacyjne 9%, rury do przesyłania gazu 5%, a pozostałą ilość stanowią rury do transportu pneumatycznego i ogrzewania podłogowego.

Wykorzystanie tworzyw do produkcji rur

W najbliższym okresie może w wielu krajach zabraknąć czystej wody do celów spożywczych oraz przemysłowych, a więc sprawą bardzo ważną staje się ochrona ujęć wodnych, unikanie strat w transporcie wody dla ludności oraz odprowadzanie ścieków komunalnych. Tworzywa stosowane do wykonywania instalacji wodociągowych nie tylko dorównują swoimi właściwościami takim materiałom tradycyjnym jak stal, żeliwo, beton, ceramika, ale pod wieloma względami je przewyższają. W znaczący sposób zmniejsza się zużycie energii niezbędnej do wyprodukowania 1 m rury ciśnieniowej o podobnej średnicy z tworzyw i żeliwa ciśnieniowego.

Przez ostatnie 50 lat rynek rur do transportu wody konsumpcyjnej, a także rur kanalizacyjnych zdominował twardy PVC. Ocenia się, że w Europie zużycie nieplastyfikowanego PVC do produkcji rur na koniec 2001 r. wynosiło 1,6 miliona ton, podczas gdy zużycie HDPE 0,74 miliona ton. W Stanach Zjednoczonych zużycie PVC do produkcji rur po 2001 r. wyniosło 6,36 miliona ton, a zużycie HDPE do produkcji rur wynosiło 1,3 miliona ton. Udziały procentowe innych tworzyw są dużo niższe i wynoszą dla rur z PP 6% całej europejskiej produkcji rur, natomiast produkcja rur z takich tworzyw jak poliamid, ABS, polietylen sieciowany nie przekracza kilku procent.


Wielka różnorodność rur z tworzyw

W Europie Niemcy są liderem w zakresie przetwórstwa wszystkich tworzyw na rury. Jak wynika z danych przedstawionych przez niemieckie Stowarzyszenie Producentów Rur z Bonn, produkcja rur z tworzyw wzrosła ostatnio w Niemczech o 9%. Najmniejszy, bo 6% wzrost zużycia odnotowano w produkcji rur z nieplastyfikowanego PVC. Natomiast produkcja rur z HDPE zwiększyła się 11% a rur kanalizacyjnych z PP o 7,8% w stosunku do 1999 r. Obecnie w Niemczech połowę wytwarzanych rur produkuje się z PVC, drugie miejsce zajmuje HDPE 40,7%, pozostały procent zajmują rury z innych tworzyw.

Wśród największych europejskich producentów rur w pierwszej kolejności wymienić należy Wawin, Pipelife, Alphacan, Uponor. Rynek rur w Europie Zachodniej jest stosunkowo stabilny, a roczny wzrost popytu na rury oceniany jest na około 1,5–2 %. Celem, jaki założyli sobie znaczący europejscy producenci rur oraz urządzeń do ich wytwarzania jest opanowanie wielkiego i chłonnego rynku państw byłego Związku Radzieckiego. W ostatnim okresie w państwach tych nastąpiło wyraźne otwarcie rynku na zachodnie produkty, maszyny i technologie. Popyt na usługi i towary w tym zakresie obserwowany jest szczególnie w ostatnim okresie.

Wytwórcy tworzyw w Rosji wchodzą w spółki joint-venture z firmami z zachodniej Europy i importują urządzenia, systemy kontroli od znanych europejskich producentów maszyn. Nowe urządzenia wytłaczające do produkowania rur zakupili w zachodniej Europie między innymi Gazprom i Zlatonost. Są to maszyny wytłaczające, pozwalające na produkcję rur o dużych średnicach. Z Zachodu importuje się nie tylko urządzenia, ale i całe instalacje pod klucz. Ostatnio uruchomiono fabryki produkujące rury i kształtki z tworzyw w Tiumeniu, Jekaterinburgu.

Produkcja rur z tworzyw na świecie

Podobnym, wielkim i bardzo chłonnym rynkiem na rury i urządzenia do ich produkcji są Chiny. Opracowany ostatnio pięcioletni plan rozwoju tego kraju przewiduje, że w latach 2001–2005 znacząco wzrośnie zużycie tworzyw do produkcji rur i wyniesie 50%. Głównymi tworzywami do produkcji rur i ich połączeń są w kolejności PVC-U, polietylen i polipropylen.


Zużycie rur na świecie do 2005 r.

Do zeszłego roku blisko 70% wszystkich rur drenarskich w Chinach wytwarzanych jest z tworzyw. Z tworzyw wykonywanych jest 50% rur kanalizacyjnych stosowanych w miastach tego regionu świata. Uzyskano też 20% wzrost produkcji rur z HDPE stosowanych w miejskich sieciach przesyłowych przeznaczonych dla gazu oraz 80% wzrost produkcji rur telekomunikacyjnych zabezpieczających przewody telekomunikacyjne w obrębach wielkich miast.

Obecnie Chiny są największym na świecie importerem rur z państw Azji i Zatoki Perskiej. Szacuje się, że rocznie importuje się do Chin 1,5 miliona ton rur z różnych tworzyw. Zapotrzebowanie światowe na rury z tworzyw powinno wzrasta o 4,2% rocznie i w roku 2005 osiągnęło 6 miliardów metrów rur, stanowi to 13,4 ml ton tworzyw przetwarzanych na rury. Największy wzrost na rynku rur spodziewany jest w rejonie Azji i Pacyfiku oraz w krajach rozwijających się w związku ze spodziewanym wzrostem prac w budownictwie. Wzrost zapotrzebowania na rury w tym regionie Azji ma wynieść 6,4%.

Odporność na wchłanianie wody - Rurowe gatunki HDPE Hostalen

Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. (BOP) w ofercie w pełni od siebie zależnej spółki handlowej, Basell Orlen Polyolefins Sprzedaż Sp. z o.o. posiada wiele gatunków polietylenu wysokiej gęstości (HDPE) Hostalen wyprodukowanych w technologii Advenced Cascade Porcess (ACP).

Jednym z nich są gatunki z asortymentu firmy Basell służące do produkcji rur. Ich polepszona odporność na wchłanianie wody pozwala na wydłużenie okresu przechowywania granulatu. Te gatunki to Hostalen GM 5010T3 (PE 80) oraz Hostalen CRP 100 (PE 100). Wchłanianie wody nie jest zjawiskiem charakterystycznym dla polietylenu, ponieważ podobnie jak pozostałe poliolefiny, nie absorbuje on wody. Jednak dodanie sadzy do polietylenu powoduje pojawienie się tendencji do absorbowania wilgoci z otoczenia. Dodatek sadzy realizowany w procesie granulacji poprawia odporność polimeru na działanie promieniowania ultrafioletowego, co jest szczególnie istotne przy produkcji rur ciśnieniowych.



Podczas przechowywania granulatu należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę przed nadmiernym zawilgoceniem, które prowadzi do wzrostu zawartości wody w granulacie powyżej dopuszczalnej wartości 0,03% (wagowych), określonej przez normy. Przekroczenie tej wartości powoduje wystąpienie poważnych problemów przetwórczych, takich jak powstawanie pęcherzy wewnątrz ścianki oraz wgłębień na powierzchni rury. W przypadku rur o grubych ściankach problemy te mogą wystąpić nawet przy zawilgoceniu mniejszym od dopuszczalnego. W takich przypadkach czas przechowywania polietylenu musi być ograniczony, a granulat przed procesem wytłaczania suszony.

Hostalen GM 5010T3 (PE 80) oraz Hostalen CRP 100 (PE 100)

Wychodząc naprzeciw swoim klientom, Basell udoskonalił proces dozowania i homogenizacji sadzy z polimerem podczas procesu granulacji. Działania te doprowadziły do ograniczenia wchłaniania wody znacznie poniżej dopuszczalnego poziomu, nawet po wielomiesięcznym okresie przechowywania. Wyniki badań próbek zmodyfikowanego granulatu przedstawione są na wykresie. Udoskonalenie procesu dozowania sadzy pozwala nie tylko na bezpieczniejsze przechowywanie, ale również obniża ryzyko wystąpienia wad połączeń zgrzewanych.

Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. wprowadza wysokie standardy w przemyśle i przetwórstwie tworzyw sztucznych w Polsce poprzez dwie światowej skali fabryki w Płocku. BOP jest spółką joint venture, utworzoną przez Basell Europe Holdings B.V. i PKN ORLEN S.A., w której każdy z partnerów ma 50% udziałów. Spółka posiada w Płocku światowej skali bliźniacze zakłady do produkcji polipropylenu i polietylenu. Basell jest producentem i dystrybutorem polipropylenu i polietylenu. Stale udoskonala technologie produkcji. Jest liderem w ich opracowywaniu i rozwijaniu. PKN ORLEN S.A. to jeden z liderów przemysłu naftowego w Europie Centralnej, największy polski producent wyrobów petrochemicznych, przetwórca ropy naftowej oraz dystrybutor światowej klasy paliw i produktów ropopochodnych.

Źródło: Rynek Tworzyw, BOP